/ Tử tế với lời nói /
Có lúc tôi tự hỏi: giữa một cuộc sống ồn ã này, liệu những lời mình nói ra có từng vô tình làm ai đó đau?
Khoảng một năm trở lại đây, tôi dần chuyển sang lối viết thẳng thắn và mạnh mẽ hơn - có phần khác với phong cách dịu dàng, chữa lành vốn quen thuộc của mình. Tôi từng nghĩ đó là một bước tiến cần thiết, cho cả tôi và người đọc. Vì khi nội tâm trưởng thành hơn, ta cần học cách đối diện trực diện với những góc khuất bên trong.
Nhưng rồi có những lúc, bài viết của tôi khiến người đọc không thoải mái. Có em nói với tôi rằng: “Đọc xong em thấy buồn quá, như một gáo nước lạnh vậy.”
Khoảnh khắc ấy, tôi bỗng giật mình. Tự hỏi liệu những điều mình chia sẻ có thực sự ý nghĩa?
Đó là một thế lưỡng nan rất quen thuộc với tôi, cả khi viết, khi dạy học hay khi khai vấn. Nếu tôi né tránh sự thật, chỉ chọn nói những điều dễ nghe, vuốt ve cảm xúc, thì người đối diện sẽ khó phát triển. Nhưng như vậy, liệu đó đã là ngôn từ tử tế?
Ngược lại, khi tôi nói thẳng vào vấn đề, nhất là khi người nghe chưa kịp chuẩn bị tinh thần để đón nhận, hoặc tôi chưa đủ hiện diện để nâng đỡ cảm xúc của họ, thì sự thẳng thắn ấy lại dễ trở thành một vết thương. Và như thế, cũng không hẳn là tử tế.
Chúng ta thường nghĩ, tử tế với lời nói chỉ đơn giản là không nói xấu, không mắng mỏ, không phán xét hay không gian dối. Nhưng càng đi sâu vào quan sát chính mình, tôi lại nhận ra: tử tế với lời nói khó hơn rất nhiều. Chỉ một chút thiếu ý thức thôi, ngôn ngữ cũng có thể trở thành thứ làm tổn thương người khác.
Suy cho cùng, không phải điều gì xuất phát từ ý tốt cũng đồng nghĩa với tử tế. Tâm ý cần đi cùng với sự tỉnh thức và một trái tim đủ từ ái. Rằng tôi có đang thật sự ý thức mình đang nói gì, nói để làm gì, và xuất phát từ động cơ nào hay không. Nếu động cơ ấy không đủ trong lành, nếu sâu xa chỉ là để tôi thể hiện cái tôi, chứng tỏ mình “đúng”, thay vì thực sự nâng đỡ người khác, thì có lẽ tốt nhất là tôi nên im lặng.
Tôi nghĩ, đôi khi chúng ta nói quá nhanh, mà không kịp tự hỏi: điều này có thật sự cần nói không? Có cách diễn đạt nào khác dịu dàng hơn, hiệu quả hơn không?
Vì vậy, tử tế với lời nói, rốt cuộc, chính là sự ý thức. Và điều đó đòi hỏi rất nhiều sự lưu tâm, chẳng hề dễ dàng. Nhưng tôi mong bạn đừng dễ dãi với những gì mình nói ra. Bởi lời nói có sức mạnh rất lớn: hoặc nuôi dưỡng, hoặc hủy hoại.
Hãy chọn lời dễ thương để nói. Hãy giữ một tấm lòng dịu dàng giữa thế giới nhiều sắc cạnh. Tử tế, ngay cả khi điều đó chẳng mang lại lợi ích gì rõ ràng, miễn sao trái tim bạn và tôi đều được bình yên.
